المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

18

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

ساير كسانى كه نامبرده شدند « ارجلكم » را با جرّ لام ، قرائت نموده‌اند و بر « روسكم » عطف گرفته‌اند و اين ظاهر و واضح است پس در اين صورت هر دو قرائت بر يك معنا دلالت دارند . و آن اين است كه مسح سر واجب مىباشد مذهب شيعه همين است و مؤيّد آن روايتى است از نبىّ اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) كه حضرت ( ص ) وضو مىساخت و هر دو پا و هر دو نعلش را مسح مىنمود » « 1 » و مانند همين روايت از على ( عليه السّلام ) و از ابن عباس نيز نقل شده است كه نحو وضو گرفتن رسول اللّه را توصيف و معرّفى مىنمود سرانجام هر دو پاى خود را مسح نمود . « 2 » و پيشوايان اهل بيت ( عليهم السّلام ) بر وجوب مسح پا ، اتّفاق نظر دارند . امام صادق ( عليه السّلام ) فرمود : « شصت يا هفتاد سال از عمر شخصى مىگذرد و يك نماز از او مورد قبول پروردگار نباشد ؟ با تعجّب سؤال مىشود ماجرا چگونه است ؟ فرمود به خاطر اينكه چيزى را كه امر به مسحش شده است مىشسته است و شستن را جايگزين مسح نموده است » . « 3 » و غير از روايات مذكوره روايات فراوان ديگرى در اين زمينه وارد شده است . ابن عبّاس در مقام سؤال از وضو فرموده است : « وضو داراى دو تا شستن ( صورت و دستها ) و دو تا مسح ( سر و پاها ) مىباشد . » « 4 » فقهاى مذاهب چهارگانه ، برآنند كه هر دو پا به جاى مسح ، بايد شسته شوند و دليل آورده‌اند : 1 - « أَرْجُلَكُمْ » منصوب است و بر « وُجُوهَكُمْ » عطف مىباشد . 2 - و يا با فعل مقدّر نصب داده شده است كه تقديرش « فاغسلوا ارجلكم » « پاهاى خود را بشوئيد » بوده است نظير قول اهل لغت كه در مورد اين بيت « علّفتها تبنا و ماء باردا » گفته‌اند كه تقدير آن « سقيتها ماء باردا » بوده « علف‌خوار را با كاه خوراندم و با آب سرد سيرابش نمودم » و قول شاعر « متقلّدا سيفا و رمحا » تقديرش « معتقلا رمحا » بوده است « در حالى كه شمشير را به گردن آويزان نمود و نيزه را ميان پا و ركاب قرار داد . »

--> ( 1 ) . التهذيب ، ج 1 ، ص 63 ، حديث 172 ، كنز العمّال ، ج 9 ، ص 435 . سنن ابى دواد ج 1 ، ص 26 . ( 2 ) . وسائل ب 25 از ابواب وضوء . ( 3 ) . التهذيب ، ج 1 ، الكافى ، ج 3 ، ص 31 ، حديث 9 . ( 4 ) . التهذيب ، ج 1 ، ص 65 ، الكافى ، ج 3 ، ص 31 ، حديث 9 .